Czeluść, w której przebywają zmarli

Kolejnym wersetem Nowego Testamentu, w którym pojawia się słowo abysson jest list do Rzymian.

„Sprawiedliwość zaś osiągana przez wiarę tak powiada: Nie mów w sercu swoim: Któż zdoła wstąpić do nieba? - oczywiście po to, by Pomazańca stamtąd sprowadzić na ziemię, albo: Któż zstąpi do Czeluści? - oczywiście po to, by Pomazańca wyprowadzić spośród umarłych.” Rzymian 10:6,7

Werset trudny, ponieważ jako jedyny stwierdza teoretyczną możliwość przebywania Pomazańca (Chrystusa, Mesjasza) w Czeluści. Dlaczego jest to teoretyczna możliwość? Ponieważ nigdzie jasno nie jest to stwierdzone, a Paweł pisze, by tak nie mówić (twierdzić). Dlaczego nie mamy tak mówić? Czy dlatego, że w tak postawionym pytaniu jest brak wiary lub szyderstwo, czy może dlatego, że to nieprawda? A może dlatego, że tak postawione pytanie sugeruje, iż Pan nasz nadal przebywa w Czeluści? 

Sam werset jest sparafrazowanym cytatem z księgi Prawa, w której czytamy:

Czego boją się demony?

„A Jeszu zapytał go: ‘Jak ci na imię?’ On odpowiedział: ‘Legion’, bo wiele złych tchnień weszło w niego. Te prosiły Jeszu, żeby im nie kazał odejść do Czeluści.” Łukasza 8:30,31

Tym razem zamiast słowa duch użyłem tchnienie, by przypomnieć prawidłowe znaczenie tego słowa i związane z nim skojarzenia. Dla dzisiejszego tematu ważne jest jednak to, że złe tchnienia nazywane też złymi duchami, lub krócej demonami, boją się trafić do miejsca zwanego Czeluścią (abysson). Pan nasz Jeszu dysponuje mocą, by je tam wysłać. One nie są w stanie mu się sprzeciwić, być może właśnie dlatego, by nie trafić w to miejsce, które byłoby dla nich więzieniem. Robią więc to, co im nakazuje Pomazaniec Boga. 

Można by spytać: dlaczego nie wysłał ich do tej czeluści? Odpowiedź prawdopodobnie znajduje się w stwierdzeniu:

Zaświaty w Nowym Testamencie

Biblia mało wspomina o stanie umarłych po śmierci. Miejsce, do którego zmierza duch i dusza po śmierci, Stary Testament nazywa Szeolem i Awaddonem. Nowy Testament używa słowa Hades i Abysson. Wiemy, że Hades jest odpowiednikiem Szeolu, ale czy Abyson jest odpowiednikiem Awaddonu? Jest to bardzo prawdopodobne, ponieważ królem Abyssonu, według księgi Objawienia, jest Awaddon.

„Mają nad sobą króla - Posła Czeluści; imię jego po hebrajsku: AWADDON, a w greckim języku ma imię APOLLYON.” Objawienie 9:11

Król Awaddon to po prostu król Zniszczenie, bo tak tłumaczy się zarówno słowo Awaddon, jak też greckie Apollyon. W tym przypadku znaczenie słowa jest ważniejsze od jego brzmienia. Słowa te są synonimami słowa howah czyli zniszczenie, ruina. Świadkowie Jehowy oddają cześć bogu o imieniu Je-howah, czyli „to jest niszczyciel” i twierdzą także, że Awaddon z księgi Objawienia jest Chrystusem czyli także niszczycielem. Trzeba jednak przyznać, że świadkowie Jehowy są kompletnie nieświadomi tej harmonii występującej w ich kulcie. Problem świadków Jehowy zasługuje na omówienie w oddzielnym temacie, teraz przyjrzyjmy się zaświatom w Nowym Testamencie.

Kraina umarłych w Starym Testamencie

W Starym Testamencie świat umarłych nazywany jest słowem Szeol. Nikt nie wie skąd ta nazwa pochodzi i jakie może mieć znaczenie. Kojarzymy więc Szeol z miejscem, do którego zmierzają umarli i kojarzymy to ze światem podziemnym. W Nowym Testamencie pisarze zamiast słowa Szeol użyli Hades. To słowo tak samo oznacza podziemny świat umarłych i prawdopodobnie dlatego słowo to zostało zaakceptowane przez Izraelitów mówiących w języku greckim, a także przez chrześcijan. Słowo bierze swój początek od imienia greckiego bóstwa, władcy podziemia. Z upływem czasu zaczęto tak nazywać krainę umarłych. 

Istnieją też inne słowa niż Hades i Szeol. W Starym Testamencie są to na przykład: 

Ograniczona mądrość Koheleta

„A dusze sprawiedliwych są w ręku Boga i nie dosięgnie ich męka.” Mądrości 3:1

Dokładnie taką samą myśl zawiera księga Koheleta 12:7

„Wróci się proch do ziemi, tak jak nią był, a tchnienie powróci do Boga, który je dał.” Koheleta 12:7

Niektórzy błędnie rozumują, że tchnienie (duch) w ten sposób traci swoją osobowość. W swoich wnioskach posuwają się dużo dalej i sugerują, że tchnienie zostaje wchłonięte przez Boga, lub że rozpływa się, nie pozostawiając po sobie żadnego śladu. Są to wnioski niebiblijne. Nie ma nic w Pismach Świętych, co by potwierdzało takie błędne wnioski. Przeciwnie - są miejsca, gdzie takie wnioski są odrzucone jako głupie (Mądrości 3:2,3).

Stary Testament poucza nas, że umarli trafiają do Szeolu (Rodzaju 37:35), a Nowy Testament, że do Hadesu (Objawienie 20:13). Już sam fakt, że w Nowym Testamencie nie użyto hebrajskiego słowa Szeol tylko popularnego wśród pogan Hades, daje dużo do myślenia. Poganie używali słowa Hades i mieli z tym określone skojarzenie. Pisarze Nowego, gdyby chcieli odciąć się od tych pogańskich poglądów, z pewnością użyliby innego słowa niż Hades. Skoro tego nie zrobili to najwidoczniej uznali pogański Hades za odpowiednik Szeolu. Zaakceptowali w ten sposób przynajmniej część poglądów związanych z tym słowem, a na pewno główne przesłanie, że jest to miejsce, w którym przebywają dusze zmarłych. 

Kohelet o człowieku po śmierci pisze dość ogólnie, bez szczegółów, ponieważ szczegółów nie zna. Bardziej się domyśla niż wie coś na pewno. Dlatego zadaje pytania np.:

Gdzie są umarli?

Pismo święte odpowiada bardzo precyzyjnie:

"Bo nie pozostawisz mojej duszy w Szeolu i nie dozwolisz, by wierny Tobie zaznał rozkładu." Psalm 16:10

Pismo Święte mówi wyraźnie, że dusza po śmierci jest w szeolu. Psalm ten jest proroczą zapowiedzią zmartwychwstania Syna Bożego, Jeszu. Mówi o szeolu i o rozkładzie. Brakuje zdecydowanego stwierdzenia, że szeol to rozkład choć brakuje też w tym miejscu zdecydowanego rozróżnienia rozkładu od szeolu. Z wersetu tego jednak domyślamy się, że szeol jest dla duszy a rozkład w domyśle dla ciała, rozkład, bowiem może dotyczyć tylko ciała i polega na jego degradacji. Ciało Chrystusa nie doznało rozkładu. Piotr tłumacząc psalm 16 odnosi go do zmartwychwstania Pomazańca a Łukasz hebrajskie słowo szeol zastępuje greckim hades.